فهرست و بیوگرافی دانشمندان ایرانی پیش از دوران معاصر

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
ابتدا به گفتن لیست نامشان و سپس به بیان بیوگرافی آنان میپردازیم.
زرتشت: از بزرگ‌ترین فیلسوفان باستان و مؤسس آئین مزدیسنا.
جاماسپ هخامنشی: ستاره‌شناس و فیلسوف دوران هخامنشیان.
جاماسپ (ساسانی): فیلسوف. وی بیست و یکمین پادشاه ساسانی و برادر قباد یکم بود.
هوشتانه: شیمی‌دان و فیلسوف دوران هخامنشیان.
آرتاخه: مهندس سازه زمان هخامنشیان و از سازندگان کانال آتوس.
بوبراندا: مهندس سازه زمان هخامنشیان و از سازندگان کانال آتوس.
آزونکس: شیمی‌دان و روان‌شناس زمان اشکانیان.
برزویه پزشک: پزشک دوران انوشیروان ساسانی. وی گردآورندهٔ کتاب کلیله و دمنه بوده‌است.
اثیرالدین ابهری: ریاضی‌دان و ستاره‌شناس.
ابومحمود حامدبن خضر خجندی: ریاضی‌دان و ستاره‌شناس. احتمال می‌رود که قضیه جیب (سینوس) مربوط به مثلثات کروی را او ابداع کرده باشد. وی ثابت کرد، به‌طور ناقص، که مجموع مکعب‌های دو عدد برابر با مکعب عدد سوم نمی‌شود. «یک کتاب درسی هندسه و اثری دربارهٔ مقدار میل دائرةالبروج به خجندی نسبت داده شده‌است.»
عبدالحمید کاتب: زبان‌شناس و ابداع‌کنندهٔ نثر عربی.
 
  • Like
Reactions: Diba

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
ابوداوود سلیمان: عالم دینی و نویسندهٔ کتاب سنن ابوداود.
ابوحنیفه نعمان بن ثابت: بنیان‌گذار مذهب حنفی.
بونصر منصور: از مبتکران قضیهسینوس‌ها.
ابوسعید ضریر گرگانی: ریاضی‌دان و ستاره‌شناس. وی رساله‌ای را دربارهٔ مسائل زمین‌شناسی و رسالهٔ دیگری در زمینه رسم نصف النهار نوشت.
ابوالوفا محمد بوزجانی: ریاضی‌دان و ستاره‌شناس. وی واضع اتحاد مثلثاتی و قضیه سینوس‌ها بود و مشارکت‌های بسیاری در علم ریاضی و نجوم انجام داد.
احمد بن فرخ: پزشک و نویسندهٔ دانشنامهٔ پزشکی و کتاب فرمول‌های دارویی.
احمد بن عماد الدین: پزشک و شیمی‌دان. وی نویسندهٔ کتاب فی صناعة اکسیر می‌باشد.
علوی شیرازی: پزشک سلطنتی دربار گورکانیان و نادرشاه.
محمد بن محمود آملی:پزشک و فیلسوف.
ابوجعفر خازن خراسانی: ریاضی‌دان و ستاره‌شناس. وی به کمک مقاطع مخروطی، معادلهٴ درجه سوم را که به معادلهٴ ماهانی موسوم است حل کرد.
خواجه عبدالله انصاری: فیلسوف و صوفی.
محمد آغاکرمانی: پزشک و نویسنده رساله در دندان‌پزشکی که امروزه تنها رساله دندانپزشکی موجود در کتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده آمریکا است.
 
  • Like
Reactions: Diba

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
آق‌سرایی: پزشک و نویسندهٔ خلاصهٔ کتاب قانون طب
ابوحفصه یزید: پزشک.
محمد اکبر ارزانی: پزشک.
محمودعلی استرآبادی: پزشک.
محمد عوفی: دانشمند و تاریخ‌دان.
البوبصر: پزشک و اختربین.
ابن ابی الاشعث: پزشک و مفسر آثار جالینوس.
ابوالحسن محمد عامری: فیلسوف و منطق دان.
ابوالحسن اهوازی: ریاضیدان و ستاره‌شناس
 

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
ابو جود: ریاضی‌دان.
بهمنیار: فیلسوف.
حسین بن مسعود بغوی: عالم دینی.
شیخ بهایی: ریاضی‌دان، منجم، مهندس، معمار، شاعر و فقیه.
احمدبن یحیی بلاذری: تاریخ‌دان.
ابومعشر بلخی: ستاره‌شناس. وی را بزرگ‌ترین ستاره‌شناس دربار عباسی دانسته‌اند.
ابوزید بلخی: ریاضی‌دان، جغرافی‌دان، پزشک و روانشناس.
ابن بلخی: تاریخ‌دان و جغرافی‌دان.
برادران بنوموسی: ریاضی‌دان و منجم.
 

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
خالد بن برمک: مترجم زبان یونانی و سیاست‌مدار بودایی دوران عباسی.
ابوالفضل بیهقی: تاریخ‌دان دربار غزنویان.
ابوالحسن بیهقی: ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، تاریخ‌دان و عالم دینی.
ابوبکر بیهقی: عالم دینی و محدث.
محمدباقر وحید بهبهانی: عالم دینی.
ابن بی‌بی: تاریخ‌دان دربار سلجوقیان روم.
ابوریحان بیرونی: ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، تقویم‌شناس، انسان‌شناس، هندشناس، تاریخ‌نگار، گاه‌نگار و طبیعی‌دان. بیرونی را بزرگ‌ترین دانشمندِ مسلمان و یکی از بزرگ‌ترین دانشمندانِ ایرانی در همهٔ اعصار می‌دانند.
محمد بخاری: عالم دینی اهل سنت و نویسندهٔ کتاب مشهور صحیح بخاری که از صحاح سته و معتبرترین کتاب‌ها نزد اهل سنت به‌شمار می‌آید.
سهل بن بشر: ریاضی‌دان و منجم یهودی ایرانی. وی منشی مازیار بود
 

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
بختیشوع: خاندان دانشمند مسیحی ساکن دانشگاه گندی‌شاپور.
مولانا عبدالعلی بیرجندی: ریاضی‌دان و منجم برجسته. وی آثار زیادی را برجا گذاشت و کتاب معرفت فلاحتوی در سال‌های اخیر به چاپ مجدد رسیده‌است.
ابوعلی بلعمی: تاریخ‌دان و مترجم کتاب تاریخ طبری.
اخوینی بخاری: پزشک و از صاحب نظران درمانمالیخولیا.
ابوالقاسم مقانعی: پزشک.
ابوحنیفه دینوری: همه‌چیزدان، گیاه‌شناس، ستاره‌شناس، جغرافی‌دان، ریاضی‌دان، تاریخ‌نگار و متخصص ذوب فلزات. وی را از بزرگ‌ترین گیاه‌شناسان مشرق زمین دانسته‌اند.
ابن قتیبه دینوری: تاریخ‌نگار.
ابوبکر اسفراینی: پزشک
ابن کثیر فرغانی: ستاره‌شناس.
 

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
فارابی: کیهان‌شناس، ریاضی‌دان، فیلسوف وموسیقی‌دان.
کمال‌الدین فارسی: ریاضی‌دان و فیزیک‌دان برجسته. از فعالان فیزیک نور و نظریه اعداد.
ابراهیم فزاری: ریاضی‌دان و منجم.
محمد بن ابراهیم فزاری: ستاره‌شناس
ملا محسن فیض کاشانی: فیلسوف.
محمدقاسم فرشته: تاریخ‌نگار.
ابن فقیه همدانی: جغرافی‌دان و تاریخ‌نگار.
محمد بن ابوبکر فارسی: ریاضی‌دان و ستاره‌شناس.
فضل بن روزبهان خنجی: تاریخ‌دان و عالم دینی.
 

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
ابوسعید گردیزی: تاریخ‌دان و جغرافی‌دان.
ابوحامد محمد غزالی: فیلسوف.
حکیم گیلانی: پزشک.
کوشیار گیلانی: ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و جغرافی‌دان.
اسماعیل جرجانی: پزشک.
ابوسعید ضریر گرگانی: ریاضی‌دان و ستاره‌شناس.
رستم گرگانی: پزشک.
ابوسهل مسیحی: پزشک، ریاضی‌دان و منجم. وی نویسندهٔ کتاب المائة فی الصناعة الطبیة از مشهورترین کتاب‌های پزشکی است.
حکیم غلام امام: پزشک و نویسندهٔ رساله‌ای دربارهٔ درمان بیماری‌های نادر.
محمدمهدی بن علی نقی شریف: پزشک. وی کتابی به نام زادالمسافرین بود که دربارهٔ بهداشت در سفرها نگاشته شده. کتاب وی از کتاب‌های معروف است و هم‌اکنون نیز چاپ می‌شود.
 

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
حکیم محمد شریف خان: پزشک دربار گورکانیان. وی نویسندهٔ کتابی درباهٔ داروهای هندی می‌باشد.
ابوعبدالله حاکم نیشابوری: تاریخ‌دان، محدث و عالم دینی
منصور حلاج: فیلسوف.
میر سید علی همدانی: فیلسوف.
ابوالفضل هروی: ریاضی‌دان و ستاره‌شناس.
ابو منصور موفق هروی:پزشک و داروشناس. او نویسندهٔ کهن‌ترین کتاب فارسی موجود در داروشناسی است.
محمد بن یوسف هروی: پزشک. وی آثار مهمی دربارهٔ آناتومی و آسیب‌شناسی بدن نوشت. وی همچنین دربارهٔ سالخوردگی نیز کتاب مهمی دارد.
قوام‌الدین محمد حسنی: پزشک. وی اشعاری آمیخته با علوم مختلف دارد که در کتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده آمریکا نگهداری می‌شود.
 

*یـگـانـه*

ناظر تالار رمان + مدیر تالار موسیقی
عضو کادر مدیریت
مدیر تالار
حبش حاسب: ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و جغرافی‌دان. وی حبش برای حل مسائل اخترشناسی کروی، تبدیل مختصات، اندازه‌گیری‌های زمان، و بسیاری مسایل دیگر به مثلثات روی آورد و با تعریف جیب (سینوس) و تنظیم جدول مماس و ابداع نسبتی به نام ظلٌ که امروزه تانژانت گفته می‌شود و سرانجام تهیه جداول معادلات اخترشناسی معیار به دست می‌دهد. حاسب اولین کسی است که جداولی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد او در حدود سال ۸۵۰ میلادی در زیج خود جدولی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد. اختلاف بین دو درجه متوالی برای سینوس‌ها و تانژانت‌ها یک درجه بود و در هر دو مورد نتایج تا سه رقم شصت‌گانی درست بود.
ابوالفرج علی بن حسین بن هندو: پزشک و فیلسوف.
محمد بکتاش: فیلسوف، عارف و عالم دینی.
عین‌القضات همدانی: ریاضی‌دان، حقوق‌دان و فیلسوف.
حاسب طبری: ستاره‌شناس و ریاضی‌دان.
همام بن منبه: عالم دینی و از تابعین و راویان حدیث.
حمزه اصفهانی: تاریخ‌دان و فیلسوف.
ابن ابی صادق: پزشک و فیلسوف. وی از شاگردان ابن سینا بود و به خاطر آثار باارزشش به بقراط ثانی معروف شد.
ابن خردادبه: جغرافی‌دان، تاریخ‌نویس و موسیقی‌شناس. وی نویسنده اولین کتاب باقی‌مانده دربارهٔ جغرافیای اداری است. او راهنمایی برای مسافران نوشت و راه دریایی‌ای را که از ریزشگاه دجله به خلیج فارس در نزدیکی ابله آغاز می‌شد و به چین و هندوستان می‌رسید، توصیف کرد. او احتمالاً نویسنده نخستین اثر با عنوان عمومی مسالک و ممالک است و نخستین فردی است که کتابی در جغرافیای اقتصادی گردآوری کرده.